Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Uluslararası Suistimal Farkındalık Haftası kapsamında açıklanan araştırma, şirket içi usulsüzlüklerin maddi kayıptan çok itibara zarar verdiğini ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 98’i suistimallerin gizlenmesinin kuruma olan güveni sarstığını belirtirken, tanık olunan vakaların yalnızca yüzde 55’inin resmi kanallara bildirildiği görüldü.

Her yıl kasım ayının üçüncü haftasında düzenlenen ve bu yıl 15-21 Kasım tarihleri arasına denk gelen Uluslararası Suistimal Farkındalık Haftası, şirketlerin karşı karşıya olduğu etik ve finansal tehditleri yeniden gündeme taşıdı. Cerebra’nın Etik ve İtibar Derneği (TEİD) iş birliğiyle hazırladığı ve FutureBright Group tarafından 1.000’i aşkın yönetici ve profesyonelle gerçekleştirilen “İş Dünyasında Suistimal Algısı Araştırması 2026”, kurum içi usulsüzlüklere dair çarpıcı veriler sundu.
Araştırma sonuçlarına göre iş dünyasının yüzde 63’ü, enflasyonist ortamın yolsuzluk ve suistimal riskini tetiklediği görüşünde birleşiyor. Suistimalin şirketler üzerindeki en yıkıcı etkisi ise doğrudan maddi kayıpların önüne geçen kurumsal itibar ve güven erozyonu olarak öne çıkıyor. Katılımcıların yüzde 27’si en büyük zararın itibar kaybı olduğunu ifade ederken, finansal kayıpları ilk sıraya koyanların oranı yüzde 25’te, kurum içi motivasyon bozulmasını vurgulayanların oranı ise yüzde 22’de kaldı.
Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, yönetimin kriz anlarındaki şeffaflık tutumuna yönelik oldu. Araştırmaya katılan profesyonellerin yüzde 98 gibi ezici bir çoğunluğu, üst yönetimin bir suistimal vakasını bilinçli olarak gizlemesi ya da örtbas etmesi durumunda şirkete duydukları güvenin ciddi şekilde zedeleneceğini kaydetti.
Veriler, çalışanların etik ihlalleri bildirme konusundaki niyetleri ile pratikteki davranışları arasında belirgin bir fark olduğunu ortaya koydu:
Çalışanları resmi bildirim yapmaktan alıkoyan temel nedenlerin başında yüzde 23 ile yönetimin gerekli adımı atmayacağına dair inançsızlık geliyor. Bunu yüzde 20 ile misilleme korkusu ve yüzde 17 ile gizliliğin korunamayacağı endişesi takip ediyor.
Suistimali önlemede yüzde 43 ile güçlü iç kontrol sistemleri ilk sırada gösterilirken, etik liderlik yüzde 21 ile ikinci sırada yer aldı. Vakaların ortaya çıkarılmasında ise yüzde 41 ile ihbar mekanizmaları, yüzde 32 ile iç denetim faaliyetleri belirleyici oluyor.
Öte yandan kurum içi etik standartların uygulanışına dair algı, hiyerarşik kademelere göre farklılık gösteriyor. Üst yöneticilerin yüzde 82’si yönetimin etik liderlik sergilediğini düşünürken, orta kademe yöneticilerde bu oran yüzde 63’e düşüyor. Benzer şekilde, etik ihlallerin herkese eşit şekilde ele alındığına inananların oranı üst yönetimde yüzde 74 iken orta kademede yüzde 56 seviyesinde kalıyor.
Araştırma bulgularını değerlendiren Cerebra Kurucusu ve CEO’su Fikret Sebilcioğlu, usulsüzlükle mücadelede proaktif sistemlerin önemine işaret etti. Riskleri erken aşamada saptayan iç kontrollerin yanı sıra çalışanların çekinmeden konuşabileceği bir güven iklimi yaratılmasının şart olduğunu belirten Sebilcioğlu, gelen bildirimlerin etkin ve adil biçimde sonuçlandırılmasının kurumsal sürdürülebilirlik açısından kritik rol oynadığını ifade etti.
Kaynak: Analiz Gazetesi